Γενικά

1Ποιοι εμπίπτουν στις διατάξεις του άρθρου 39 ως ελεύθεροι επαγγελματίες - αυτοαπασχολούμενοι;

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 1/2017

α. Οι αυτοαπασχολούμενοι και ελεύθεροι επαγγελματίες που μέχρι την έναρξη ισχύος του ν. 4387/2016 είχαν υποχρέωση ασφάλισης στον τ. ΟΑΕΕ, τ. ΕΤΑΑ, και τ. ΤΑΝΤΠ.

β. Οι υγειονομικοί που αμείβονται κατά πράξη και περίπτωση καθώς και οι δικηγόροι που βρίσκονται σε αναστολή άσκησης της επαγγελματικής δραστηριότητας.

γ. Μέλη ή μέτοχοι Οργανισμών, Κοινοπραξιών ή κάθε μορφής εταιρειών που μέχρι σήμερα υπάγονται στην ασφάλιση του τ. ΟΑΕΕ.

      Ειδικότερα: 1. τα μέλη ΔΣ ΑΕ σε όλη την επικράτεια με ποσοστό συμμετοχής 3%  τουλάχιστον 2. οι μέτοχοι των ΑΕ με σκοπό τη μεταφορά προσώπων/πραγμάτων με αυτοκίνητα δημοσίας χρήσης εφόσον είναι κάτοχοι ονομαστικών μετοχών. 3. Διαχειριστές ΙΚΕ που έχουν οριστεί με καταστατικό η απόφαση εταίρων. 4. Ο μοναδικός εταίρος μονοπρόσωπης ΙΚΕ

δ. Οι ιδιοκτήτες τουριστικών καταλυμάτων. 

2Ποιοι θεωρούνται μη μισθωτοί αυτοαπασχολούμενοι του Κλάδου Κύριας Ασφάλισης Αγροτών (τ. ΟΓΑ) από 1/1/2017;

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 3/2017

α. Οι αγρότες, κτηνοτρόφοι, πτηνοτρόφοι, μελισσοκόμοι και αλιείς.

β. Οι κατά κύριο επάγγελμα, τουλάχιστον για μια πενταετία, αγρότες, όπως ορίζονται από το Μητρώο Αγροτών καθώς και τα φυσικά πρόσωπα που εντάσσονται σε επιδοτούμενα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης νέων γεωργών που εγκαθιστούν φωτοβολταϊκά συστήματα ισχύος μέχρι 100 kw.

γ. Οι αυτοαπασχολούμενοι στην αγροτική οικονομία που εντάσσονται σε επενδυτικά προγράμματα και χρηματοδοτούνται ή συγχρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

δ. Οι κατά κύριο επάγγελμα αγρότες και αγρότισσες που είναι παράλληλα και μέλη Αγροτικών συνεταιρισμών.

ε. Επαγγελματίες, Βιοτέχνες και έμποροι, οι οποίοι βάσει πληθυσμιακών ή εισοδηματικών κριτηρίων υπάγονταν στην ασφάλιση του τ. ΟΓΑ.

στ. Ο/Η σύζυγος και τα ενήλικα τέκνα Οικογένειας σε περίπτωση Οικογενειακής αγροτικής εκμετάλλευσης.

ζ. Οι μοναχοί που ασχολούνται σε αγροτικές επιχειρήσεις οι οποίοι έχουν υπαχθεί ή θα υπαχθούν προαιρετικά στην ασφάλιση.

η. Τα πρόσωπα που εμπίπτουν στο Κοινοτικό Καθεστώς περί ενθάρρυνσης της παύσης γεωργικών δραστηριοτήτων (Κανονισμός ΕΟΚ αρθρ. 1096/88). Ειδικότερα, αγρότες και οι σύζυγοι τους, οι οποίοι, μετά την παύση της γεωργικής δραστηριότητας, λογίζονται ως ενεργοί αγρότες όσον αφορά τα ασφαλιστικά τους δικαιώματα και την ιατροφαρμακευτική τους περίθαλψη.

θ. Τα πρόσωπα που έχουν υπαχθεί στην ασφάλιση του τ. ΟΓΑ μέχρι 31/12/2016 ή θα υπαχθούν μετά την ημερομηνία αυτή σύμφωνα με τις γενικές ή ειδικές καταστατικές του διατάξεις.

3Ποιες κατηγορίες μισθωτών – ανειδίκευτων εργατών του τ. ΟΓA εντάσσονται ως μισθωτοί στον ΕΦΚΑ από 1/1/2017;

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 5/2017

α. Εργάτες ζωικής παραγωγής σε επιχειρήσεις – εκμεταλλεύσεις ενσταυλισμένου τύπου, απασχολούμενοι σε: Μονάδες εκτροφής αιγοπροβάτων, βουστάσια, πτηνοτροφεία, ιπποφορβεία, εκτροφεία γουνοφόρων ζώων.

β. Επιχειρήσεις – εκμεταλλεύσεις καλλιέργειας μανιταριών, φυκιών κ.λ.π.

γ. Αλλιεργάτες

δ. Εργάτες ιχθυοκαλλιέργειας

ε. Δύτες στον πρωτογενή αγροτικό τομέα (άρθρο 52 Ν.3518/2016)

στ. Μετακλητοί πολίτες τρίτων χωρών που σύμφωνα με το Ν.4251/2014 που προσκαλούνται από εργοδότες με σκοπό την απασχόληση σε αγροτικές εργασίες για ορισμένο χρονικό διάστημα. 

4Ποιοι κατηγορίες Μισθωτών τ. Ε.Τ.Α.Α. – Τομέας Τ.Σ.Α.Υ. εντάσσονται από 1/1/2017 στον ΕΦΚΑ και ασφαλίζονται ως μισθωτοί;

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 18/2017

Ιατροί, Οδοντίατροι, Κτηνίατροι και Φαρμακοποιοί απασχολούμενοι με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας σε επιχειρήσεις υγειονομικού ενδιαφέροντος (κλινικές, ιδιωτικά νοσοκομεία, διαγνωστικά κέντρα, πολυιατρεία, κ.λ.π.).

5Ποιες είναι οι κατηγορίες αμειβόμενων και ασφαλιζόμενων προσώπων βάσει εργοσήμου τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ;

Στην εφαρμογή του εργοσήμου ως τρόπο καταβολής της αμοιβής και ασφάλισης εντάσσονται οι εξής κατηγορίες:

Α) Το κατ΄ οίκον του εργοδότη απασχολούμενο προσωπικό που παρέχει εξαρτημένη εργασία ή υπηρεσίες, αμειβόμενο με την ώρα ή την ημέρα, σε τακτά ή μη χρονικά διαστήματα, είτε προς έναν, είτε προς περισσότερους του ενός εργοδότες, για την ίδια μισθολογική περίοδο, το οποίο υπαγόταν στην ασφάλιση του τ. Ι.Κ.Α. – Ε.Τ.Α.Μ. Ενδεικτικά υπάγονται οι εξής εργασίες ή υπηρεσίες :

  • οι υπηρεσίες οικογενειακής βοηθητικής φροντίδας (ενδεικτικά : οικιακοί βοηθοί για οικιακή καθαριότητα και γενικό νοικοκυριό, οδηγοί),
  • οι κηπουρικές εργασίες,
  • η φύλαξη και μεταφορά παιδιών, νηπίων και βρεφών
  • η υποστήριξη με την παροχή κάθε μορφής βοήθειας και φροντίδας σε ηλικιωμένα άτομα και σε άτομα με ειδικές ανάγκες, συμπεριλαμβανομένης και της διευκόλυνσης των ατόμων αυτών για συμμετοχή τους σε πολιτιστικές, θρησκευτικές, ψυχαγωγικές και κοινωνικές δραστηριότητες,
  •  οι υπηρεσίες που παρέχονται σε προγράμματα αποκατάστασης ατόμων σε ιδρύματα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα ή σε Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης Ατόμων με Αναπηρία, που χαρακτηρίζονται από νοητική στέρηση (Σ.Υ.Δ.),
  •  η περιποίηση ή νοσηλευτική φροντίδα αρρώστων ή κατάκοιτων ατόμων και η βοήθεια σε άτομα με προβλήματα κινητικότητας (φυσιοθεραπεία, κινησιοθεραπεία, συνοδεία εκτός οικίας),
  • οι μεμονωμένες μικροεπισκευαστικές εργασίες που δεν συνιστούν οικοδομικές εργασίες,
  • η παράδοση ιδιαίτερων μαθημάτων,
  • οι αισθητικές φροντίδες (κομμωτική, περιποίηση προσώπου και σώματος).

 Β) Προσωπικό που παρέχει υπηρεσίες καθαρισμού και κηπουρικής κοινόχρηστων χώρων πολυκατοικιών, αμειβόμενο με την ώρα ή την ημέρα, σε τακτά ή μη χρονικά διαστήματα, είτε προς έναν, είτε προς περισσότερους του ενός εργοδότες, για την ίδια μισθολογική περίοδο, το οποίο υπάγεται στην ασφάλιση του Ι.Κ.Α. – Ε.Τ.Α.Μ., μη παρέχον την υπηρεσία αυτή ως υπαλληλικό προσωπικό εταιρείας ή ως μέλος εταιρείας.

 Γ) Οι διανομείς διαφημιστικών εντύπων με το σύστημα της διανομής με ή χωρίς διεύθυνση αποδέκτη.

 Δ) Οι απασχολούμενοι στην προώθηση προϊόντων προσώπου και σώματος για λογαριασμό μίας ή περισσοτέρων επιχειρήσεων κατ΄ οίκον ή σε άλλο χώρο.

 Ε) Οι απασχολούμενοι στην προώθηση καταναλωτικών προϊόντων σε πολυκαταστήματα, καταστήματα τροφίμων και υπεραγορές

ΣΤ) Το απασχολούμενο προσωπικό από Π.Α.Ε. Κ.Α.Ε. και λοιπά νομικά πρόσωπα επαγγελματικού και ερασιτεχνικού αθλητισμού, κερδοσκοπικά ή μη, αποκλειστικά και μόνο κατά τη διεξαγωγή αθλητικών αγώνων. (Δηλαδή: 1. Το προσωπικό ασφάλειας και περιφρούρησης των αθλητικών αγώνων. 2. Το προσωπικό που παρέχει υπηρεσίες συντήρησης των αθλητικών εγκαταστάσεων, όπως φροντίδα/πότισμα χλοοτάπητα, συντήρηση γραμμών αγωνιστικού χώρου, λειτουργία φωτεινών πινάκων βαθμολογίας, κ.λ.π.. 3. Το προσωπικό διοικητικής και λειτουργικής υποστήριξης αθλητικών αγώνων, όπως: ταμίες εκδοτηρίων εισιτηρίων, προσωπικό υποδοχής και φιλοξενίας θεατών, ελεγκτές εισιτηρίων, θυρωροί, κ.λ.π.. 4. Το προσωπικό εξυπηρέτησης φιλάθλων, όπως ταξιθέτες, κ.λ.π.. 5. Το προσωπικό υποστήριξης της Γραμματείας Αγώνων (αφορά τους αθλητικούς αγώνες στους οποίους προβλέπεται Γραμματεία Αγώνων, π.χ. αγώνες καλαθοσφαίρισης, πετοσφαίρισης, κ.λ.π.). 6. Οι παρατηρητές Αγώνων. 7. Οι κριτές Αγώνων (αφορά τους αθλητικούς αγώνες στους οποίους προβλέπονται Κριτές Αγώνων, π.χ. αγώνες στίβου). 8. Οι μεταφραστές αλλοδαπών αθλητών και τεχνικού επιτελείου (προπονητές, γυμναστές, κ.λ.π.). 9. Το προσωπικό που απασχολείται στην εκφώνηση και τη μουσική επιμέλεια των αθλητικών διοργανώσεων). 10. Οι τραυματιοφορείς. 11. Το προσωπικό που παρέχει υπηρεσίες στάθμευσης αυτοκινήτων: αφορά τα γήπεδα/στάδια που διαθέτουν χώρο στάθμευσης αυτοκινήτων, η εκμετάλλευση του οποίου δεν έχει εκχωρηθεί/μισθωθεί σε άλλους φορείς ή ιδιώτες.

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ τ.ΙΚΑ-ΕΤΑΜ 43/2013

6Πως ασφαλίζεται το μέλος ΔΣ ΑΕ;

α) Μέλος ΔΣ ΑΕ κάτω του 3% εφόσον παρέχει εργασία και υπάρχει αμοιβή μπορεί να δηλωθεί στην ΑΠΔ.

β) Άνω του 3% πληρώνει εισφορές βάσει εισοδήματος (ελεύθερο επάγγελμα) και αν λαμβάνει αμοιβή δηλώνεται στην ΑΠΔ.

7Μέλη αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας, ασφαλίζονται στον ΕΦΚΑ; Αν ναι, ως μισθωτοί ή ως μη μισθωτοί;

Εφόσον από τον έλεγχο του καταστατικού δεν προκύπτουν κέρδη που θα διανέμονται στα μέλη της εταιρείας δεν ασφαλίζονται ως μη μισθωτοί. Σε περίπτωση που παρέχουν τις υπηρεσίες τους στην εταιρεία ως μισθωτοί ασφαλίζονται μέσω ΑΠΔ, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 38.

8Οι Δικηγόροι που βρίσκονται σε αναστολή δραστηριότητας, πώς ασφαλίζονται και πώς καταβάλλουν εισφορές στον ΕΦΚΑ;

Ασφαλίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 39 ως ελεύθεροι επαγγελματίες και επειδή δεν προκύπτει εισόδημα από άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας, η μηνιαία εισφορά υπολογίζεται κατ’ ελάχιστο επί της κατώτατης μηνιαίας βάσης.

1Ποιες είναι οι προϋποθέσεις προκειμένου να ενταχθώ στην συγκεκριμένη ρύθμιση;

α) Θα πρέπει να έχω συνταξιοδοτηθεί λόγω θανάτου, ως επιζών σύζυγος ή και διαζευγμένος/η σύζυγος, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 12 του Ν.4387/2016 και ο θάνατος να έχει επέλθει μετά την 13/5/2016,.

β)  Θα πρέπει να είμαι άνεργος και να αναλάβω μισθωτή εργασία ή να ασκήσω ελεύθερο επάγγελμα ή αυτοαπασχόληση που να υπάγεται στην ασφάλιση του ΕΦΚΑ. Η ανεργία θα πρέπει να συντρέχει κατά την προηγούμενη ημέρα έναρξης της μισθωτής εργασίας ή της έναρξης άσκησης επαγγελματικής δραστηριότητας.

2Πόσο χρονικό διάστημα έχω προκειμένου να κάνω χρήση της συγκεκριμένης ευνοϊκής ρύθμισης;

Πέντε ημερολογιακά έτη από την ημερομηνία καταβολής της πρώτης σύνταξης.

3Για πόσα έτη έχει το Δημόσιο την υποχρέωση να καλύψει τις ασφαλιστικές εισφορές;

Το Δημόσιο καλύπτει το σύνολο των ασφαλιστικών εισφορώνγια δύο (2) ημερολογιακά έτη και συνολικά για δύο (2) έτη ασφάλισης.

4Από πότε ξεκινάει η υποχρέωση κάλυψης των ασφαλιστικών εισφορών από το Δημόσιο;

Η υποχρέωση κάλυψης των εισφορών από το Δημόσιο αρχίζει από την ημερομηνία πρόσληψης του μισθωτού ή από την ημερομηνία έναρξης άσκησης της επαγγελματικής δραστηριότητας, εφόσον όμως η αίτηση υπαγωγής στη ρύθμιση υποβληθεί μέσα σε τρεις μήνες από τις ημερομηνίες αυτές. Στην περίπτωση που υποβληθεί εκπρόθεσμα, η υποχρέωση κάλυψης αρχίζει από την ημερομηνία που θα υποβληθεί η αίτηση.

5Πού και από ποιους υποβάλλεται η αίτηση για ένταξη στη ρύθμιση;

Η αίτηση υποβάλλεται από τους υπόχρεους καταβολής εισφορών και συγκεκριμένα:

  • Για τους μισθωτούς απασχολούμενους υποβάλλεται από τους εργοδότες στις αρμόδιες Υπηρεσίες Μισθωτών ΕΦΚΑ
  • Για τους ελεύθερους επαγγελματίες – αυτοαπασχολούμενους από τους ίδιους στις αρμόδιες υπηρεσίες Μη Μισθωτών ΕΦΚΑ

6Όταν υποβληθεί η αίτηση, από ποιους θα καταβάλλονται οι ασφαλιστικές εισφορές;

Μέχρι την έκδοση της εγκριτικής απόφασης, το σύνολο των ασφαλιστικών εισφορών θα καταβάλλεται από τους υπόχρεους καταβολής (εργοδότες και ελεύθερους επαγγελματίες – αυτοαπασχολούμενους) και στη συνέχεια θα επιστρέφονται σε αυτούς.

7Σε περίπτωση αλλαγής εργοδότη ή διακοπής της δραστηριότητας και επανέναρξης μέσα στην πενταετία, δικαιούται ο εργαζόμενος ή ο ελεύθερος επαγγελματίας τη συνέχιση κάλυψης των ασφαλιστικών εισφορών;

Ναι, δικαιούται μέχρι τη συμπλήρωση όμως συνολικά δύο ετών ασφάλισης.

8Σε περίπτωση που κατά τη διάρκεια της επιδότησης χάσω το δικαίωμα λήψης σύνταξης ή δικαιωθώ σύνταξη εξ ιδίου δικαιώματος, σταματάει η κάλυψη των ασφαλιστικών μου εισφορών από το Δημόσιο;

Όχι. Η κάλυψη των ασφαλιστικών εισφορών από το Δημόσιο, εφόσον διατηρώ την ιδιότητα του μισθωτού ή ελεύθερου επαγγελματία αυτοαπασχολούμενου, συνεχίζεται μέχρι τη συμπλήρωση των δύο ετών.

1Ποιοί εξαιρούνται από τον κλάδο υγείας του ΕΦΚΑ;

Από τον κλάδο υγείας του ΕΦΚΑ μπορούν να εξαιρεθούν ασφαλισμένοι του ΕΦΚΑ που είναι παράλληλα ασφαλισμένοι για υγειονομική περίθαλψη στους πιο κάτω μη εντασσόμενους στον ΕΦΚΑ φορείς:

Τομέα Υγείας και Περίθαλψης του ΕΔΟΕΑΠ, Υγειονομική Υπηρεσία της ΕΥΔΑΠ, Ταμείο Υγείας Προσωπικού της Εθνικής Τράπεζας, Αλληλοβοηθητικό Ταμείο Περίθαλψης του Συλλόγου Υπαλλήλων της Τραπέζης Ελλάδος, Λογαριασμό Υγείας των Μελών του Σώματος Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών.

2Έχουν δικαίωμα εξαίρεσης από την υγειονομική περίθαλψη του ΕΦΚΑ συνταξιούχοι των ανωτέρω φορέων;

Ναι, μπορεί και συνταξιούχος από άμεσο δικαίωμα ή λόγω θανάτου στους εν λόγω φορείς να εξαιρεθεί από την ασφάλιση του κλάδου υγείας του ΕΦΚΑ.

3Ποια είναι τα δικαιολογητικά που πρέπει να προσκομίσω για την εξαίρεση;

Βεβαίωση ασφάλισης στον κλάδο υγείας  ενός εκ των εκτός ΕΦΚΑ φορέων, από την οποία να προκύπτουν:

  • η προέλευση του δικαιώματος ασφάλισης κλάδου υγείας (υποχρεωτική ασφάλιση, συνταξιοδότηση από άμεσο δικαίωμα ή λόγω θανάτου) 
  • το χρονικό διάστημα ασφαλιστικής κάλυψης στον κλάδο υγείας 
  • η καταβολή εισφορών ή διενέργεια κρατήσεων υπέρ του κλάδου
     

4Από πότε ξεκινάει η εξαίρεσή μου από την καταβολή εισφορών κλάδου υγείας του ΕΦΚΑ;

Η εξαίρεση, εφόσον έχετε τις προϋποθέσεις, αρχίζει από την πρώτη του μήνα υποβολής της αίτησης, εφόσον το αίτημα υποβληθεί κατά την εγγραφή ή την έναρξη της ασφάλισης. Εάν υποβληθεί μεταγενέστερα η εξαίρεση αρχίζει από την πρώτη του επόμενου μήνα της αίτησης.

5Πόσο διαρκεί η εξαίρεση από τον κλάδο υγείας του ΕΦΚΑ;

Η διάρκεια της εξαίρεσης είναι:

  • σε περίπτωση ασφαλισμένου δώδεκα μήνες 
  • σε περίπτωση συνταξιούχου για όσο χρόνο διαρκεί η συνταξιοδότηση
     

6Είμαι ασφαλισμένος του ΕΦΚΑ ως μισθωτός και παράλληλα θα κάνω έναρξη ως μη μισθωτός, μπορώ να εξαιρεθώ;

Όχι. Εξαιρούνται μόνο ασφαλισμένοι του ΕΦΚΑ που είναι παράλληλα ασφαλισμένοι σε φορείς υγείας εκτός ΕΦΚΑ.

7Έχω εξαίρεση από τον κλάδο υγείας του ΕΦΚΑ έως 30/1/2019. Πότε πρέπει να υποβάλλω εκ νέου αίτηση;

Εφόσον εξακολουθώ να είμαι ασφαλισμένος εκτός ΕΦΚΑ, η αίτηση θα πρέπει να υποβληθεί εντός δώδεκα μηνών από τη λήξη της προηγούμενης εξαίρεσης, δηλαδή το αργότερο έως 30/1/2020.